Oszustwa wobec osób starszych + sztuczna inteligencja: ta sama psychologia, znacznie bardziej przekonujące oszustwo

W niedawnym artykule opublikowanym w czasopiśmie „Journal of Accountancy” zwrócono uwagę na tendencję, z którą wielu z nas zajmujących się cyberbezpieczeństwem, ryzykiem i oszustwami ma do czynienia na co dzień: sztuczna inteligencja sprawia, że klasyczne oszustwa stają się znacznie bardziej wiarygodne i łatwiejsze do przeprowadzenia na większą skalę.

W jednym z opisanych przypadków wykorzystano sztuczną inteligencję do przeprowadzenia „oszustwa na dziadków”, w wyniku którego 86-letnia ofiara straciła 6 000 dolarów, wierząc, że rozpoznała głos swojej wnuczki przez telefon.

Ta historia doskonale ilustruje tę zmianę: taktyka nie jest nowa, ale technologia już tak.

Foto: Freepik

W artykule zauważono, że „rynek docelowy” szybko się powiększa: osoby w wieku powyżej 65 lat stanowiły w 2024 r. 18% populacji Stanów Zjednoczonych (w porównaniu z 12,4% w 2004 r.), a według prognoz do 2040 r. odsetek ten osiągnie 20%.

Jednocześnie straty spowodowane oszustwami wobec osób starszych wzrosły o 43% do 4,89 mld dolarów w 2024 r., przy czym najczęściej zgłaszanym przestępstwem był phishing.

Artykuł opisuje kilka technik wykorzystujących sztuczną inteligencję:

• Klonowanie głosu (kilkusekundowe fragmenty nagrań audio zebrane z mediów społecznościowych)

• Wideo/obrazy typu deepfake podszywające się pod członków rodziny lub urzędników

• Spersonalizowane i dobrze napisane wiadomości phishingowe oparte na sztucznej inteligencji

• Targetowanie predykcyjne + chatboty, które z czasem budują zaufanie (oszustwa matrymonialne/inwestycyjne)

W artykule przytoczono również szacunki, zgodnie z którymi szkody spowodowane oszustwami generowanymi przez sztuczną inteligencję mogą osiągnąć w Stanach Zjednoczonych 40 mld dolarów do 2027 r. (w porównaniu z 12,3 mld dolarów w 2023 r.).

Najlepszym sposobem zapobiegania nadal pozostaje połączenie czynnika ludzkiego i odpowiednich procedur, wspieranych przez narzędzia:

➡️ Sprawdź numer poza kanałem komunikacji: rozłącz się i oddzwonij z zaufanego numeru

➡️ Ustal z rodziną „słowa bezpieczeństwa” na wypadek sytuacji kryzysowych

➡️ Włącz funkcję filtrowania oszukańczych połączeń

➡️ Monitoruj konta i ustaw powiadomienia o nietypowych zdarzeniach (duże/niezwykłe przelewy)

➡️ Zaostrz ustawienia prywatności w mediach społecznościowych, aby ograniczyć ekspozycję audio/wideo

Żadna z tych metod nie jest tak naprawdę „nowa”. Już wiele lat temu grupy przestępcze wykorzystywały osoby starsze, stosując klasyczne „oszustwo wnuczkowe” przez telefon. Zmieniła się technologia, ale nie zmieniła się psychologia: poczucie pilności, strach, izolacja, zaufanie do znajomych głosów.

Różnica polega teraz na skali i stopniu zaawansowania: klonowanie głosu, deepfake'i i wysoce spersonalizowane ataki phishingowe staną się bardziej powszechne i przekonujące.

Link

Autor: Sebastian Burgemejster